Những bộ phim về người đồng tính xuất sắc nhất là khi khiến ranh giới về xu hướng tính dục mờ đi. Các nhân vật chỉ còn là những tâm hồn, biết yêu thương và tổn thương. God’s Own Country (Vùng đất Chúa trời), viên ngọc quý của điện ảnh xứ sương mù năm 2017, là một bộ phim như thế.

Johnny (Josh O’Connor) là một thanh niên sống ở vùng quê Yorkshire, miền Bắc nước Anh. Cuộc sống của Johnny là chuỗi ngày tẻ nhạt với những công việc lặp đi lặp lại quanh bầy gia súc: đỡ đẻ, cho ăn, nuôi lớn rồi giết thịt hoặc mang đi bán… Mẹ bỏ đi từ khi anh còn nhỏ, Johnny sống cùng người bố bị di chứng sau đột quỵ và người bà lặng lẽ. Không khí gia đình cũng u ám, lạnh lẽo như không gian hoang vắng xung quanh.

Johnny là người đồng tính. Giữa vùng quê biệt lập, những cuộc gặp gỡ của anh chỉ quanh quẩn với tình dục chóng vánh. Anh ra vào các quán bar địa phương, bắt lấy “tín hiệu” của bất kì gã nào. Để rồi sau một cuộc ái ân, ai đi đường nấy. Từng có một gã ngỏ ý hẹn hò với Johnny và nhận được câu trả lời: “Cút ngay!” Dường như tâm trí Johnny không dành cho công việc hay yêu đương. Nó không dành cho thứ gì cả, ngoài sự cô đơn và lạc lõng.

Như mọi câu chuyện tình trên đời, ngày nọ, một người lạ bước vào cuộc đời Johnny. Khi sức khỏe người bố không còn cho phép ông cáng đáng công việc, gia đình phải thuê thêm người phụ giúp trang trại trong mùa sinh sản của đàn cừu. Đó là Gheorghe (Alec Secăreanu), một người lao động Romania điển trai, từng đi nhiều nơi, đầy kĩ năng và kinh nghiệm sống. Như một lối so sánh cũ, Gheorghe là ánh sáng rọi vào những ngày buồn thảm của Johnny và làm chúng đổi khác.

Người ta gọi God’s Own Country là “Brokeback Mountain của nước Anh” vì nhiều lí do. Đây cũng là chuyện tình giữa hai người đàn ông giữa vùng thiên nhiên tách biệt, nơi công việc chăn nuôi đưa họ đến gần nhau. Nhưng với tôi, lí do lớn nhất là sự tương đồng về chất lượng. Giống như tuyệt phẩm của Lý An, God’s Own Country của Francis Lee cũng mang đến một chuyện tình đồng tính đáng nhớ, vừa thô ráp vừa ngọt ngào, chạm vào trái tim ta.

Khác với bộ phim cùng chủ đề được tán dương Call Me by Your Name (Gọi em bằng tên anh), đẹp mĩ miều và có phần phù phiếm, vẻ đẹp của God’s Own Country đến từ chất liệu thô ráp của cuộc đời. Phim được dẫn dắt với nhịp độ chậm rãi, không lên gân, không cố gây sốc. Gần như cả bộ phim chỉ gồm những chi tiết đời sống thường nhật ở trang trại, nhưng đắt giá. Qua những chi tiết ấy và các khung hình mênh mang của tay máy Joshua James Richards, người xem cảm nhận được sự vất vả, nhơ nhớp của công việc và nỗi tuyệt vọng đã ngấm vào tâm hồn Johnny.

Thế rồi, bằng cách nào đó, đạo diễn Francis Lee gieo vào lòng người xem sự ấm áp dễ chịu, từng chút một. Sự thấu hiểu tâm lí con người nói chung và người đồng tính nói riêng giúp Lee truyền tải những góc khuất nội tâm của từng nhân vật một cách tinh tế. God’s Own Country là bộ phim không chỉ để xem bằng đôi mắt, mà còn để cảm nhận. Mỗi nhân vật đều kiệm lời, cũng khô khan như mảnh đất nơi họ sống, nhưng chúng ta hiểu được họ. Hiểu Johnny, hiểu Gheorghe. Hiểu cả người bố đau yếu và người bà lo toan. Rồi từ đó, người xem quan tâm và mong muốn họ hạnh phúc.

Hai nam chính O’Connor và Secăreanu có những màn trình diễn xứng đáng được tôn vinh hơn trong năm 2017. Như những vai diễn tuyệt vời nhất, họ không hề tạo cảm giác đang diễn. Mọi thứ đều đúng tông, đúng điệu, không có một nét gượng ép. Chúng ta tin vào nhân vật ngay từ khi Johnny và Gheorghe xuất hiện, và không một giây nào O’Connor hay Secăreanu để niềm tin ấy mất đi. Chúng ta thấy được sự trưởng thành của nhân vật theo thời gian. Và với tôi, những bộ phim hay nhất đều là những bộ phim về sự trưởng thành.

Trong khi nhiều phim về người đồng tính dựa vào tình dục để lên gân, hay cố mài bóng chủ đề bằng một vẻ ngoài giả nghệ thuật, God’s Own Country lại hướng đến sự giản dị. Bạn có biết làm được điều đó khó đến mức nào? Những điều đơn giản nhất thường khó truyền tải nhất. Như thông điệp của phim, không chỉ dành cho người đồng tính, mà cho tất cả: mỗi người luôn cần đến một ai đó. Chúng ta có thể bất hạnh một mình nhưng không thể hạnh phúc một mình. Luôn cần có ai đó giúp ta vượt qua những ngày mưa ngày nắng, qua cô đơn và trống vắng, qua tuổi trẻ tuổi già. Nỗi mong mỏi ấy còn ngân lại trong The Days của Patrick Wolf, ca khúc vang lên ở cuối phim.