Một cú nhảy hụt

Assassin’s Creed (Sát thủ bóng đêm) một lần nữa cho thấy một mỏ vàng khó khai thác của Hollywood: phim chuyển thể từ game. Gần như năm nào cũng có tác phẩm lấy cốt truyện hoặc cảm hứng từ trò chơi điện tử ra mắt, nhưng số phim khiến cả khán giả lẫn game thủ hài lòng vẫn quá ít. Đến với người xem vào dịp đầu năm 2017, Assassin’s Creed nối dài danh sách thất vọng ấy.

Có thể xa lạ với khán giả thông thường, nhưng hiếm game thủ nào chưa từng nghe đến loạt game hành động phiêu lưu của Ubisoft. Với hàng loạt phiên bản và hàng chục triệu bản được bán ra, Assassin’s Creed đã trở thành một thương hiệu lớn. Sức cuốn hút đến từ cốt truyện độc đáo, lối chơi lén lút hồi hộp và khả năng đưa người chơi vào những chuyến du lịch qua các địa điểm nổi tiếng trong quá khứ.

Điểm đặc biệt của thế giới Assassin’s Creed là sự kết hợp giữa hiện tại và lịch sử. Thông qua thiết bị Animus, các nhân vật có thể sống lại kí ức di truyền của tổ tiên, lần theo cuộc đối đầu giữa Hội Sát thủ và dòng Đền, cùng dấu vết những báu vật có khả năng tác động đến con người. Tôi mới trải nghiệm Assassin’s Creed II, một trong những phần được yêu thích nhất của loạt game. Là người yêu game nhập vai và đã dành nhiều thời gian khám phá những thế giới ảo, tôi vẫn có thể xếp nó vào số trải nghiệm đáng nhớ nhất. Trong vai chàng sát thủ hào hoa Ezio, tôi được khám phá Florence tuyệt đẹp của nước Ý, đồng thời theo dõi một câu chuyện giàu cảm xúc.

Đó là lí do tôi và hàng triệu game thủ khác mong ngóng một phiên bản điện ảnh tương xứng. Có quá nhiều yếu tố thuận lợi để đưa thế giới sát thủ lên màn ảnh rộng: một cốt truyện sử thi với nhiều khía cạnh để khai thác, những màn hành động giàu tính điện ảnh, bối cảnh lịch sử đa dạng và các biểu tượng dễ tạo sức hút. Chiếc áo trùm đầu, lưỡi dao giấu kín, dáng đứng trên những mái nhà cao… Chỉ cần một bộ phim khá, giữ được tinh thần ấy, tưởng như đã đủ để chiều lòng người hâm mộ.

Và, như thể có một lời nguyền đeo bám dòng phim chuyển thể từ game, phiên bản của Justin Kurzel vẫn làm được điều “khó khăn” ấy: thất bại trước những lợi thế có sẵn. Dù có Michael Fassbender và Marion Cotillard, Assassin’s Creed vẫn đi vào vết xe đổ quen thuộc. Cốt truyện lộn xộn, nhân vật mờ nhạt, nhịp kể trì trệ và hình ảnh thiếu sức sống kết hợp thành một phiên bản lỗi mà ngay cả game thủ cũng khó chấp nhận.

Fassbender vào vai Callum “Cal” Lynch, hậu duệ của một dòng sát thủ cổ xưa. Thuở nhỏ, Cal chứng kiến cha giết mẹ trong một biến cố gắn với cuộc truy đuổi của dòng Đền. Lớn lên, anh phạm tội giết người và bị kết án tử hình. Sau cuộc hành quyết được dàn dựng, Cal tỉnh lại tại cơ sở nghiên cứu Abstergo, nơi tiến sĩ Sofia Rikkin (Marion Cotillard) muốn dùng anh để truy tìm một báu vật. Thông qua Animus, Cal phải sống lại kí ức của tổ tiên Aguilar, một sát thủ hoạt động ở Tây Ban Nha cuối thế kỉ XV, rồi lần ra nơi cất giấu Quả táo Eden.

Bộ phim sở hữu một câu chuyện dưới mức trung bình, với quá nhiều điểm vô lí trong đường dây nhân vật và cách tình tiết diễn ra. Nó mắc lỗi ngay ở việc tạo sức nặng cho mục tiêu tranh chấp. Quả táo Eden được giới thiệu là vật chứa chìa khóa kiểm soát ý chí tự do của con người. Dòng Đền muốn dùng nó để loại bỏ sự bất tuân và áp đặt trật tự. Nhưng phim gần như không cho chúng ta thấy quyền năng ấy đáng sợ ra sao.

Ngoài vẻ lấp lánh và cái tên rất “kêu”, Quả táo thực sự có thể làm gì? Việc khuất phục con người sẽ diễn ra thế nào? Không có hình dung cụ thể, báu vật trở thành một mục tiêu chỉ tồn tại trong lời giải thích, thiếu sức nặng để khiến người xem quan tâm đến cuộc tranh giành.

Assassin’s Creed cũng thất bại trong việc xây dựng những nhân vật đáng chú ý, cả chính diện lẫn phản diện. Ở tuyến quá khứ, nhân vật giáo sĩ đối địch thiếu cá tính, bên cạnh là một tay sát thủ vai u thịt bắp gần như chỉ tồn tại để giao đấu. Tất cả làm nền cho những cuộc truy đuổi và chém giết. Các hậu duệ sát thủ bị nhốt cùng Cal cũng mờ nhạt đến mức khi họ ngã xuống, ta chẳng thấy điều gì lay động.

Về hành động, có một cảnh đáng khen khi các nhân vật truy đuổi nhau trên dây. Nó kích thích, có phần khác lạ và gần với cảm giác của game. Nhưng chỉ có thế. Phần còn lại thiếu chất “sát thủ” mà tôi mong đợi: sự kiên nhẫn quan sát, tính toán đường đi, tiếp cận mục tiêu rồi biến mất. Những cuộc đối đầu trực diện chiếm quá nhiều chỗ, trong khi cảm giác lén lút và hồi hộp lại vắng mặt.

Kurzel, từng hợp tác với Fassbender và Cotillard trong Macbeth (2015), cho thấy ông có thể lãng phí hai tài năng ấy đến mức nào. Nhiều cảnh quay bị kéo dài mà không mang thêm thông tin hay cảm xúc, khiến tôi có cảm giác phim đang cố lấp đủ thời lượng cho một kịch bản quá ít điều để kể. Phần dựng phim vì thế càng gây mệt mỏi. Những nỗ lực thể hiện sự giằng xé của Fassbender nhiều lúc trở nên gượng gạo, như cảnh Cal hát và gào lên trước khi tiếp tục bước vào Animus. Ý đồ tạo nên một khoảnh khắc nổi loạn hiện ra quá rõ.

Riêng Cotillard gần như chỉ đi lại và giải thích cốt truyện, như một người trợ lí cần mẫn. Tương tác giữa cô với Fassbender, cũng như giữa cô với người cha do Jeremy Irons thủ vai, thiếu sức sống. Những mâu thuẫn cha con ở cả hai phía vì thế không tạo được sức nặng. Chúng được đặt vào câu chuyện như các động cơ có sẵn, nhưng chưa trở thành những quan hệ mà ta thật sự tin và quan tâm.

Một trong những điều đáng chán nhất là phần hình ảnh. Đâu rồi những thành phố tráng lệ với các công trình kiến trúc tuyệt đẹp ta từng khám phá trong game? Đâu rồi cảm giác bay qua mái nhà, băng qua những ban công trong ánh bình minh? Bối cảnh Andalusia năm 1492 có thừa tiềm năng để tạo nên một thế giới vừa nguy hiểm vừa quyến rũ. Nhưng thay vào đó, phim thường phủ mọi thứ trong bụi, khói và những gam màu đục, khiến không gian trở nên nặng nề, khó phân biệt.

Ngay cả khi có những màn trình diễn mạo hiểm được thực hiện công phu, hình ảnh cuối cùng vẫn không mang đến cho tôi sự khoáng đạt của bản game. Đó là thiếu sót dẫn đến một mất mát lớn hơn: chất lãng mạn trong hình tượng sát thủ. Trong game, họ không chỉ là những người giết người. Họ còn được miêu tả như các nghệ sĩ của chuyển động, của sự ẩn mình, của một lối sống đứng ngoài trật tự áp đặt. Tôi thầm ước người cầm trịch là Quentin Tarantino, để ít nhất thế giới ấy có thêm chút cá tính, hiểm nguy và sức quyến rũ.

Điều an ủi hiếm hoi cho người hâm mộ là được nhìn thấy các biểu tượng quen thuộc: cánh đại bàng trên bầu trời, chiếc áo trùm đầu, hay cú nhảy Leap of Faith. Nhưng chừng đó không đủ làm họ, hay những khán giả chưa từng chơi game, hài lòng. Assassin’s Creed vẫn là một tác phẩm chuyển thể nghèo nàn, mất phương hướng trong cách xây dựng câu chuyện và quá bận chuẩn bị nền móng cho những phần tiếp theo.

Khi bộ phim khép lại, sau một hồi ba chán nản, tôi vẫn còn chưa tin hẳn. Chỉ có thế thôi ư? Và cảm giác khi ấy giống như việc bản bỏ tiền ra mua một tựa game, và nhận ra đó mới là đoạn mở đầu. Muốn chơi tiếp bạn phải bỏ tiền mua bản hoàn chỉnh. Nhưng chẳng có bản hoàn chỉnh nào để mua.